Herstel van de ozonlaag gaat traag

Het herstel van de ozonlaag in de stratosfeer gaat trager dan verwacht. Computermodellen voorspellen dat een volledig herstel van het beruchte ‘gat’ boven de zuidpool niet vóór 2065 zal plaats vinden.
Tot voor kort hield men het tijdstip van herstel op 2050. De bijgestelde schatting is vorige week bekend gemaakt op de grote najaarsvergadering van de American Geophysical Union in San Francisco. De voorspelling is gebaseerd op de waargenomen trend in de chemicaliën die de ozonlaag aantasten. Deze trend is minder sterk dalend dan overeenkomt met een loyale uitvoering van het protocol van Montreal. Dat is het verdrag uit 1987 waarin grenzen zijn gesteld aan de uitstoot van ozonafbrekende stoffen.
De ozonlaag is een brede ozonhoudende laag in de stratosfeer die zijn maximale ozongehalte op ongeveer 20 kilometer hoogte heeft. Het ozon ontstaat uit een reactie tussen zuurstof en ultraviolette straling. Maar deze reactie kan door chloor- en broom-houdende verbindingen (uit cfk’s) fataal worden verstoord. De ozonlaag filtert veel van het gevaarlijke ultraviolet (uv-b) uit de zonnestraling en verdunning van de laag leidt dus tot een hogere uv-belasting. Dat vergroot in principe de kans op bepaalde – meestal goedaardige – vormen van huidkanker.
De verontrusting over het lot van de ozonlaag in de stratosfeer stamt uit de jaren zeventig. In juni 1974 werd in het tijdschrift Nature op het gevaar van cfk’s gewezen. Het bracht in de VS de spuitbusoorlog op gang die in 1978 leidde tot afschaffing van spuitbussen met cfk’s.
In december 1984 brachten Britse onderzoekers die de ozonlaag vanaf de zuidpool onderzochten in Nature het bericht dat zij in het lokale voorjaar een ‘gat’ in de laag signaleerden. Bij nader inzien bleken satellieten het al eerder te hebben waargenomen. Het dramatische nieuws over het gat in de ozonlaag wekte grote verontrusting. Binnen drie jaar werd de uitstoot van cfk’s aan banden gelegd.
[NRC]

Lees ook:
» Herstel ozonlaag verandert ook het klimaat
» Ozonlaag wordt niet meer dunner
» Begin herstel ozongat pas tegen 2010
» Gat ozonlaag groter dan in 2007
» Proefschrift: ozonlaag herstelt sneller door broeikaseffect