Braziliaanse landbouwrevolutie verwoest savannes en oerwoud

Posted by Wessel Zweers on februari 20, 2006 · Leave a Comment

Brazilië is in tien jaar uitgegroeid tot een landbouwgrootmacht. Het land is wereldleider met de export van soja, koffie, tabak, suiker, sinaasappelsap en slachtkippen. Maar er is ook een keerzijde. De productieverhoging gaat hand in hand met een ongeremde zucht naar nieuwe landbouwgrond. De weidse savannes (cerrado), die de zoom vormen van het Amazone-oerwoud, verdwijnen in rap tempo.
Bemiddelde landbouwers uit het relatief volle agrarische zuiden trekken massaal landinwaarts, aangetrokken door spotgoedkope grond en een gunstig klimaat. Met sterk verbeterde bemestingstechnieken hebben ze de schrale cerrado met succes ontgonnen.
Grote veeboeren branden het verderop gelegen oerwoud plat voor hun kuddes. De jungle maakt er plaats voor uitgestrekte graslanden. Dankzij mechanisatie is de productiviteit verbluffend hoog. Eén boer voedt duizend monden. De schade aan de natuur wordt op de koop toe genomen. Het Braziliaanse landbouwbeleid geniet de steun van IMF en Wereldbank.
Maar de meest dynamische sector binnen de Braziliaanse economie schept weinig werkgelegenheid. João Pedro Stedile, de leider van de militante Beweging van Landlozen (MST):

“Op alle boerenbedrijven met meer dan 1.000 hectaren grond, de fazendas, werken maar 600.000 mensen. Boerderijtjes waar gezinslandbouw beoefend wordt, bieden daarentegen werk aan dertien miljoen mensen. De oprukkende grootschalige landbouw verjaagt arme kleine boeren van hun grond. Ze delven het onderspit door toenemende concurrentie, isolement en gebrek aan perspectieven.”

Volgens hem bestaat er een rechtstreeks verband tussen armoede en grootgrondbezit:

“Eén procent van de boeren in Brazilië heeft de helft van de landbouwgrond in handen. Als gevolg van de ongelijke verdeling telt Brazilië 4,5 miljoen boerengezinnen, die geen toegang tot grond hebben. Deze mensen kunnen zich niet naar behoren voeden en hebben praktisch geen geld voor levensonderhoud.”

Stedile is voorstander van een radicale landbouwhervorming. Het is in zijn ogen de enige manier om tot een betere welvaartsverdeling te komen. De mogelijkheid daartoe bestaat. De Braziliaanse grondwet voorziet in onteigening van grond van grootgrondbezitters.
[Brabants Dagblad]

bewaar / print / e-mail / deel met anderen