“Dreiging van het klimaat schreeuwt om bijbelse taal”
Alexandra Klaus in Trouw:
[...] het klimaat ondergaat een metamorfose. Visser had het gisteren in Trouw over ‘juli in april’. De wereld staat op z’n kop. De klimaatbestudeerders slaan als oudtestamentische boeteprofeten alarm, oproepend tot bekering, op straffe van hongersnoden, uitstervende diersoorten en Amersfoort dat straks aan zee ligt.
De brenger van het slechte nieuws, het Intergovernmental Panel on Climate Change noemde de klimaatveranderingen deze maand ‘apocalyptisch’ – een term ontleend aan de bijbelse traditie die er een angstaanjagend visioen over de ondergang van de wereld mee bedoelt.
Het gebruik van die term begrijpt Wouter van Dieren wel. Hij is lid van de Club van Rome en milieudeskundige. “De westerse mens komt uit een christelijke traditie. Nederlanders bijvoorbeeld, met hun calvinistische achtergrond, zijn met bijbelteksten vertrouwd. Als wetenschappers of de media op de dramatische veranderingen in het klimaat willen wijzen en de overmacht van natuurrampen uitleggen, gebruiken zij graag bijbelse terminologie.” Die is bestemd voor ‘de doelgroep in Europa en de Verenigde Staten’.
[...] Volgens hem leidt de christelijke traditie tot de overtuiging dat het klimaat een deel is van de schepping. Die geschapen wereld heeft de mens van het voorgeslacht geërfd en moet hij voor het nageslacht beschermen. “Als het klimaat door mensenhand zo dramatisch wordt veranderd, is dat een enorme zonde. En voor zo’n zonde mag je je toevlucht nemen tot bijbelse terminologie. Een apocalyps, ja.”
Lees ook:
» Nieuwe Trouw-site voor natuurliefhebbers
» Aandacht voor klimaat bij omroepen
» Geoloog: het klimaat verandert al 4,5 miljard jaar, dus nu ook
» Waarom zo weinig ophef over klimaat?
De wetenschap mag alleen maar zakelijke taal gebruiken. Zij mag waarschuwende taal uiten, maar moet dit op een zakelijke manier doen en niet in de vorm van “bijbelse terminologie”. De wetenschapper mag wel superlatieven gebruiken, maar moet tegelijkertijd de onzekerheden van zijn voorspellingen in gelijke bewoordingen tot uitdrukking brengen, ten einde eenieder in de gelegenheid stellen te beoordelen of er sprake is van een probleem en of actie gewenst of geboden is. Indien de wetenschap of de wetenschapper apocalyptische taal en onzekerheden niet tot uitdrukking brengt, wordt de burger niet volledig geinformeerd en kan dus niet zijn of haar eigen beoordeling maken en conclusies nemen.
De media heeft mijns inziens dezelfde verplichting, met dien verstande dat zij wel iets meer kleuring aan de zaak mogen geven. De man of vrouw in de straat weet in principe wel hoe zij verslaggeving moeten nuanceren.
De redengeving van Wouter van Dieren doet afbreuk aan het democratisch gehalte van onze samenleving en impliceert dat de man of vrouw in de straat geen verstand van zaken heeft en/of zijn of haar gezond (boeren)verstand niet kan gebruiken. Overigens, iets om in het achterhoofd te houden; de apocalyptische scenario’s van de Club van Rome zijn tot op heden niet of nagenoeg niet uitgekomen.