Milieubesef heeft geen invloed op gedrag

Posted by Wessel Zweers on juli 7, 2007 · Leave a Comment

Gooi je een kikker in een pan met kokend water, dan springt hij er meteen weer uit. Maar stop je de kikker in koud water en warm je dat water langzaam op, dan blijft hij zitten waar hij zit. Zelfs tot de dood erop volgt.
Dit voorbeeld is veelzeggend. Bijna zonder uitzondering vinden we dat de aarde beschermd moet worden tegen de kwalijke invloed van de mens op het klimaat. En toch blijkt uit cijfers van het CBS dat we in 2006 nóg meer zijn gaan vliegen, terwijl we ook weten dat de schadelijke uitstoot van vliegtuigen bijdraagt aan het broeikaseffect. Het aantal zware auto’s (met name SUV’s) neemt toe, ook al weten we dat deze benzineslurpers veel CO2 de atmosfeer inslingeren. Bovendien stijgt het totale aantal personenauto’s en de CO2-uitstoot die daarmee gepaard gaat al jaren.
Een Vlaams onderzoek onderstreept de kloof tussen gedrag en overtuiging. Tussen 2000 en 2005 werd door het APS (het Belgische bureau voor de statistiek) een áfname van milieuvriendelijk gedrag als zuinig omgaan met energie en water gemeten. Toch is de bereidheid om zuinig aan te doen voor het milieu wel groot. De onderzoekers concluderen dan ook dat milieubesef geen enkele invloed heeft op gedrag.
Misschien onderschatten we de risico’s die klimaatverandering voor onszelf kan hebben. Zo omschrijft vooraanstaand risicopsycholoog Paul Slovic de moeite die we allemaal hebben met het aanvoelen van grote getallen. Bijvoorbeeld als het gaat om het aantal doden: het verschil tussen 0 of 1 dode raakt ons veel meer dan het verschil tussen 500 of 600 doden. Aantallen in de tien- of honderdduizenden – zoals voorspeld worden naar aanleiding van grote orkanen, droogtes of overstromingen ten gevolge van een veranderd klimaat – zijn voor ons simpelweg te groot om te behappen.
Naast het grote getallen-probleem schatten we natuurlijke risico’s altijd lager in dan onnatuurlijke risico’s zoals een atoombom. De angst voor klimaatverandering zal het dus blijven afleggen tegen de angst voor een terroristische aanslag.
Er is nog een obstakel dat ons belet beter voor onze aarde te zorgen: de schuldvraag. Van de Belgen vindt bijvoorbeeld 71% dat de industrie de voornaamste bijdrage levert aan de klimaatverandering. De hand in eigen boezem steken is er niet bij: respectievelijk 5 en 2% ziet personenvervoer en gezinnen thuis als hoofdschuldige.
De onderzoekers concluderen dan ook dat er in ons hoofd geen duidelijke relatie is tussen gedrag dat de opwarming van de aarde veroorzaakt en de gevolgen ervan. Samengevat: die klimaatverandering gebeurt ver van mijn bed, valt best mee en ik kan er toch niets aan doen.
[Kennislink]

bewaar / print / e-mail / deel met anderen