Zeespiegel ook 55 miljoen jaar geleden flink hoger

Een broeikasramp 55 miljoen jaar geleden leidde tot een flinke stijging van de zeespiegel op verschillende plekken in de wereld. Dat blijkt uit nieuw onderzoek naar gesteenten die nabij New York, in Woensdrecht (Noord-Brabant) en in Nieuw Zeeland op enkele honderden meters diepte zijn ‘opgeboord’.
Nederlandse wetenschappers publiceren hierover binnenkort in het vaktijdschrift Paleoceanography. Deze week besteedt Nature Geosciences in een ‘research highlight’ al aandacht aan het artikel.
Het onderzoek laat zien dat de opwarming, door stijging van de CO2-concentratie, op tenminste vijf continenten samenhing met een landinwaartse verschuiving van de kustlijn. Deze conclusie bevestigt dat mondiale opwarming, die 55 miljoen jaar geleden ongeveer 6 graden Celsius bedroeg, tot zeespiegelstijging leidt.
De aarde was vlak voor de opwarming 55 miljoen jaar geleden al zeer warm en er was geen of weinig ijs op de polen. De zeespiegel lag als gevolg daarvan tenminste 70 meter hoger dan nu. De extra opwarming zorgde ervoor dat het oceaanwater uitzette, vergelijkbaar met kwik in een thermometer. De vuistregel is dat 1 graad opwarming van al het oceaanwater tot ongeveer 1 meter zeespiegelstijging leidt.

WWF: klimaat verandert sneller dan voorheen aangenomen

Volgens een nieuw rapport van het Wereld Natuur Fonds (WWF) verandert het klimaat sneller dan tot dusver werd aangenomen. Volgens nieuwe berekeningen van de natuurorganisatie is het mogelijk dat de Noordpool tussen 2013 en 2040 in de zomer volledig ijsvrij wordt. De zeespiegel zou tegen het eind van deze eeuw meer dan 120 centimeter kunnen stijgen.
De berekeningen van het WWF zijn daarmee veel pessimistischer dan die van het IPCC, het klimaatpanel van de Verenigde Naties dat vorig jaar nog de Nobelprijs van de Vrede won samen met Al Gore. Het IPCC voorspelt bijvoorbeeld een zeespiegelstijging van 59 centimeter.
De gevolgen van de klimaatverandering zullen in Nederland merkbaar zijn door onder meer een toename van het aantal en de intensiteit van stormen boven de Britse eilanden en de Noordzee. Dit zal leiden tot grotere schade in West- en Centraal-Europa, aldus het WWF.
In Luxemburg komen maandag de ministers van Milieu van de Europese Unie bijeen. Zij bespreken het Europese klimaatplan. In december moet daarover een compromis zijn bereikt tussen de ministers en het Europees Parlement.
[Nu.nl]

Zeewater bij Napels is verzuurd

Wetenschappers hebben ontdekt dat het zeewater rond het eiland Ischia in de baai van Napels sterk verzuurd is. Dagelijks borrelt er vanuit de zeebodem miljoenen liters gas naar boven.
De gasstromen doen het zeewater verzuren, wat grote gevolgen heeft voor de flora en fauna onder water. Zo zou de biodiversiteit van planten en vissen erop achteruit gegaan zijn met 30 procent.
Zeebiologen vrezen dat het fenomeen zich ook zal voordoen op andere plaatsen. De oceanen absorberen iedere dag meer dan 25 miljoen ton CO2 vanuit de atmosfeer. Jason Hall-Spencer van de Universiteit van Plymouth:

“Als dat niet zou gebeuren, dan zouden er veel meer broeikasgassen in de atmosfeer zitten en zou de impact van de klimaatverandering veel groter zijn. De schaduwzijde is dat de oceanen verzuren.”

Volgens de wetenschappers zouden de zeeën tot 30 procent zuurder zijn dan bij de start van de industriële revolutie. De verandering is dertig keer groter en gaat honderd keer sneller dan op elk ander moment in de afgelopen 20 miljoen jaar.
[De Morgen]

“Deltacommissie ontwijkt maatschappelijk debat over klimaatplannen”

De Deltacommissie zou bewust de gevolgen van klimaatverandering voor Nederland hebben overdreven. In de beschrijvingen van de stijging van de zeespiegel heeft de Deltacommissie het ‘allerzwartste scenario’ geschetst, zeggen wetenschappers. Volgens hen wil de commissie de burger ‘een beetje bang maken’ om het enorme infrastructurele project aan de bevolking te verkopen, aldus RTL Nieuws.
De Deltacommissie wil alle dijken in Nederland versterken, het waterpeil in het IJsselmeer verhogen en nieuwe waterkeringen bouwen. Een megaproject van anderhalf miljard euro per jaar. In totaal gaat het om een bedrag van 100 miljard euro. De voorzitter, Cees Veerman, zei bij de presentatie van het rapport vorige maand, dat Nederland niet moet gaan ‘wachten op een ramp’. En: “Het grootste gevaar is wegkijken”.
Afgelopen week verscheen een aantal bijlagen van het eindrapport van de Deltacommissie. In het communicatie-advies staat dat een charismatische leider, een zogenoemde ‘Deltadictator’ de plannen snel in gang moet zetten. Critici menen dat de commissie met de toonzetting en de communicatiestrategie een grote fout maakt, door het plan te onttrekken aan het maatschappelijke debat.
D66 wil van de regering weten waarom de commissie kiest voor ‘functionele angst’ om het plan door te drukken en niet voor een open debat op basis van feiten. D66-Kamerlid Boris van der Ham vindt dat bij dit soort megaprojecten een uitgebreid maatschappelijk debat gevoerd moet worden, zodat uiteindelijke plan kan rekenen op draagvlak. “‘Functionele angst’ past niet in ons denken over democratie”, aldus Van der Ham.
[RTL Nieuws]
» lees ook Trouw: De pr-show van Veerman

Zeespiegelstijging door smeltend Groenland: halve millimeter per jaar

Met behulp van een Duits-Amerikaanse duo-satelliet hebben onderzoekers nauwkeurig kunnen vaststellen hoe snel de zeespiegel stijgt door de smelting van de ijskap bij Groenland. Het gaat om een halve millimeter per jaar, aldus de TU Delft, dat heeft samengewerkt met het Center for Space Research (CSR) in Austin, Texas.
Voor het onderzoek is gebruik gemaakt van de Duits-Amerikaanse GRACE-kunstmanen. Deze twee satellieten cirkelen sinds 2002 achter elkaar rond de aarde.
Tussen 2003 en 2008 verloor Groenland als geheel jaarlijks gemiddeld 195 kubieke kilometer aan ijs, wat genoeg is om de zeespiegel wereldwijd met een halve millimeter per jaar te laten stijgen. De methode die in Delft en Austin is bedacht, maakt het mogelijk om het massaverlies per regio vast te stellen. Zo werd in de extreem warme zomer van 2007 voor het eerst de afname van de ijsmassa op grote hoogtes (boven de 2.000 meter) berekend.
Verder is duidelijk dat het ijs sneller vooral smelt in het noorden van Groenland, in IJsland, Spitsbergen en de noordelijke eilanden van Canada. De onderzoekers gaan nu kijken hoe de afkalving van kleinere gletsjers heeft op de zeespiegel.
[Volkskrant]

Veel methaangas borrelt op in IJszee

Britse wetenschappers hebben meer pluimen van opborrelend methaangas geregistreerd op de bodem onder de Noordpool. Het gaat om meer dan 250 van deze verschijnselen even ten westen van het Noorse eiland Svalbard, berichtte donderdag het Britse dagblad The Independent.
Het methaangas moet volgens de betrokken professor Graham Westbrook van de universiteit van Birmingham als sinds de vorige ijstijd, naar schatting 15.000 jaar geleden, opborrelen in het poolgebied. De moleculen van het gas komen vrij uit een soort ijskristallen kooi van watermoleculen wanneer de druk van het water afneemt of de temperatuur stijgt.
Het is de tweede keer deze week dat onderzoekers melding maken van grote hoeveelheden ontsnappend methaan in het Noordpoolgebied. Dinsdag meldde dezelfde krant dat Russische wetenschappers voor de Siberische kust methaangas hebben zien opkomen door een stuk smeltend permafrost heen, de bevroren grondlaag van het poolgebied.
Het is nog niet bekend of de hoeveelheid ontsnappend methaangas groter is geworden in de recente periode waarin veel mensen menen dat de aarde ook door hun eigen handelen opwarmt.
[ANP]
» lees ook: MO

NASA volgt smeltwater met badeendjes

Toen een duur, hightech meetapparaat de geest gaf, zocht NASA-researcher Alberto Behar zijn heil in een simpel en verrassend alternatief: een bateljon badeendjes. Behar werkt voor NASA’s Jet Propulsion Laboratory in Pasadena, Californië. Hij probeert in kaart te brengen hoe het smeltwater van gletsjers in Groenland zich naar de oceanen beweegt en wat de gevolgen zijn voor de hoogte van de zeespiegel.
Behar heeft om daar zicht op te krijgen 90 badeendjes uitgezet op de Jakobshavn-gletsjer. Die zullen door het smeltwater meedrijven. Het was eerst de bedoeling om het smeltwater te volgen met een speciale robot, die was uitgerust met een gps-zender. Maar dat ding ging stuk.
Alle eendjes hebben een sticker op hun rug met daarop een e-mailadres en het woord ‘beloning’ in verschillende talen. Behar hoopt dat de vinders contact met hen zullen opnemen.
» lees verder: Het Laatste Nieuws

Klimaatwetenschappers: oceaanstromingen bepalen Afrikaans klimaat

Niet de houtkap en overbegrazing, maar oceaanstromingen op het noordelijk halfrond zijn de belangrijkste oorzaak voor de droogte in veel Afrikaanse gebieden. Dat denken internationale klimaatwetenschappers na onderzoek in het Tanganyika Meer, dat grenst aan Congo, Burundi, Tanzania en Zambia.
Klimatologische telecommunicatie, zo noemen de onderzoekers deze week in het blad Science het fenomeen, dat ontwikkelingen op grote afstand invloed op elkaar uitoefenen.
De onderzoekers bepaalden met grote precisie de regenval in het Tanganyika Meer van de afgelopen 60.000 jaar. Door deze chemische analyse kwamen ze erachter dat de grootste schommelingen tegelijk plaatsvonden met de koudeperiodes in de Atlantische Oceaan, vele duizenden kilometers ten noorden van het continent.
» lees verder: AfrikaNieuws

Megadam tegen smeltende Noordpool

De Nederlandse klimaatdeskundige Rolf Schuttenhelm heeft een idee gelanceerd om een megadam bij de Noordpool te bouwen. Deze dam zou de Noordpool moeten redden van de ondergang.
Hoewel het plan van Schuttenhelm met drie mogelijke oplossingen komt, laat hij weten dat een van deze oplossingen geschikter lijkt dan de andere twee. Het gaat hierbij om het plaatsen van een 300 km lange dam, ten zuiden van de Beringstraat. Deze dam in de Beringzee zou gebouwd moeten worden tussen het eiland Saint Lawrence in Alaska en het vasteland van Alaska en Siberië.
De dam zou zoutwaterstromen tegenhouden, waardoor het water in het Arctisch gebied relatief zoeter zou worden, waardoor het ijs minder snel smelt. Bovendien zou de temperatuur van het water dalen door deze dam, die Schuttenhelm de St. Lawrence Dam noemt, omdat deze warmere waterstromen tegenhoudt. Ook zou de waterstroming in het Noordpoolgebied afnemen, waardoor nieuw ijs zich makkelijker kan vormen.
» lees verder: Engineering 360