Staatssecretaris Timmermans: desnoods ’s nachts dooronderhandelen over klimaat

De leiders van de Europese Unie moeten deze weeks desnoods ’s nachts door onderhandelen als ze het niet eens kunnen worden over het klimaatplan dat op tafel ligt. Er moet geen tweede lezing komen, want dan is de Europese Unie niet op tijd klaar voor de internationale klimaatonderhandelingen in Kopenhagen volgend jaar.
Dat zei staatssecretaris Frans Timmermans (Europese Zaken) woensdag tijdens een debat in de Tweede Kamer. De regeringsleiders van de 27 lidstaten praten donderdag en vrijdag over de ambitieuze plannen van de Europese Unie om de CO2-uitstoot in 2020 met 20 procent terug te dringen.
Belangrijk twistpunt is de hoeveelheid geld die industrieën via een veiling moeten betalen voor hun emissierechten. Hoewel de huidige EU-voorzitter al meer water bij de wijn heeft gedaan dan Nederland lief is, wordt er in Brussel rekening gehouden met een extra EU-klimaattop als men er deze week niet uitkomt.
[ANP]

Tweede Kamer: minister Cramer neigt te veel naar concessies

Een Europees klimaatakkoord is broodnodig, anders staat de Europese Unie minder sterk bij de internationale klimaatonderhandelingen in het Poolse Poznan.
Milieuminister Jacqueline Cramer zei dit dinsdag in de Tweede Kamer. Zij verdedigde zich daar tegen kritiek dat zij te veel concessies heeft gedaan in de onderhandelingen in EU-verband die eind deze week moeten leiden tot een klimaatakkoord op de Europese top in Brussel.
Volgens SP-Kamerlid Paulus Jansen heeft Nederland, in plaats van de door Cramer beloofde harde opstelling, “een plas water bij de wijn” gedaan.
Cramer hamerde erop dat daar een deal moet worden gesloten:

“Mijn inzet is keihard geweest. Maar om een akkoord te sluiten, moet je onderhandelen. Wij zullen zo lang mogelijk proberen aan die positie vast te houden.”

Die positie betekent niet toegeven aan Polen en Duitsland, die respectievelijk hun elektriciteitssector en industrie niet willen laten betalen voor het uitstoten van CO2.
Zij reageerde afwijzend op een suggestie van PvdA-Kamerlid Diederik Samsom, een partijgenoot, om in Poznan haar EU-collega’s bijeen te roepen.

“In Brussel moet witte rook uit de kamer komen.”

[ANP]

Minister Van der Hoeven: gratis CO2-rechten aanvaardbaar

Minister Maria van der Hoeven (Economische Zaken) vindt het aanvaardbaar dat een groot deel van de Europese industrie gratis CO2-emissierechten krijgt, zoals een EU-compromis voorstelt.
De minister ziet in de economische tegenwind alle reden om af te zien van eerdere plannen om de meerderheid van de industrie te laten betalen voor de rechten. “Zeker in deze tijd moet je de industrie niet over de rand duwen”, zei Van der Hoeven maandag na EU-beraad met collega’s uit andere EU-landen.
Volgens schattingen wordt wel 90 à 96 procent van de Europese industrie uitgezonderd van plannen om emissierechten te kopen op een veiling. Vooral Duitsland, dat veel zware industrie heeft, wil veel uitzonderingen.

“Wat ik niet aanvaardbaar vind, is als de EU zou tornen aan het doel om 20 procent minder CO2 uit te stoten in 2020. Dat gebeurt ook niet. Veilen is volgens ons het beste systeem om rechten te verdelen. Maar op een gegeven ogenblik moet je tot een compromis kunnen komen.”

Milieuminister Jacqueline Cramer pleitte zondag juist voor het overeind houden van het veilen van emissierechten. Maar zij bespeurt geen licht tussen haar standpunt en de opstelling van Van der Hoeven. Cramers woordvoerder:

“Van der Hoeven zegt ook dat veilen het beste systeem is, maar we moeten tot een compromis komen. Een milieuminister legt andere accenten dan een minister van Economische Zaken. Maar ook voor Cramer staat buiten kijf dat goed moet worden gekeken naar de belangen van de industrie.”

Welke andere maatregelen in de plaats komen, wil Europa het doel van 20 procent CO2-reductie in 2020 halen, “daarover gaan we praten in Poznan”. Hij doelt op de VN-klimaattop, waar Cramer later deze week aanschuift bij de onderhandelaars.
Europarlementslid Dorette Corbey (PvdA) is het eens dat bijvoorbeeld noodlijdende staalbedrijven nu geen extra kosten voor CO2-rechten kunnen dragen.

“Het is wel belangrijk dat het systeem er goed staat. In 2012 kunnen we dan kijken welke sectoren moeten meedoen.”

[ANP]

Staatssecretaris Timmermans: Frankrijk tot uiterste gegaan over klimaatakkoord

Huidig EU-voorzitter Frankrijk heeft volgens staatssecretaris Frans Timmermans van Europese Zaken alles gedaan wat menselijkerwijs mogelijk is om een compromis te bereiken over een pakket maatregelen voor klimaat en energie. Timmermans ziet weinig ruimte om nog verder te gaan, zei hij maandag in Brussel.
Meer concessies doen zou de doelstelling om de uitstoot van broeikasgas in 2020 met 20 procent te verminderen in gevaar brengen, waarschuwde de bewindsman.
Eind deze week moeten de EU-landen het tijdens een top in Brussel eens zien te worden over het klimaat- en energiepakket. Vooral de Oost-Europese landen, die overwegend stroom opwekken met sterk vervuilende kolengestookte centrales, liggen dwars. Maar ook steun van Duitsland, de grootste EU-lidstaat, staat nog niet vast. De Duitsers vrezen te veel nadelige gevolgen voor hun industrie.
Het EU-plan houdt onder meer in dat bedrijven moeten gaan betalen voor hun CO2-emissierechten. Daarmee zouden vele miljarden euro’s gemoeid zijn. Maar Duitsland, en ook Italië, zijn bang dat hun bedrijfsleven het daardoor veel moeilijker krijgt dan concurrenten elders in de wereld.
In een compromistekst die de Fransen vorige week produceerden, zijn de oorspronkelijke voornemens over het veilen van emmissierechten flink afgezwakt. Toch slaagde de Franse president Nicolas Sarkozy er afgelopen weekend niet in de Oost-Europese lidstaten over de streep te trekken. Ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel dreigde maandag nog tegen het klimaatplan te zullen stemmen als daardoor werkgelegenheid in gevaar komt.
Timmermans ziet niettemin mogelijkheden voor een compromis tijdens de EU-top. Van een extra top eind deze maand, als het deze week niet lukt, zei hij nog niets gehoord te hebben.
[ANP]

Klimaatverandering funest voor veel Europese vlinders

Europa zal veel dagvlinders kwijt raken door klimaatverandering, zo menen de auteurs van een nieuw boek, Climatic Risk Atlas of European Butterflies. Hierin zijn modellen over klimaatverandering toegepast op de vlinderwaarnemingen van vele duizenden vrijwillige veldmedewerkers.
In het worst case scenario dat door de wetenschappers is onderzocht, wordt uitgegaan van een temperatuursverhoging van 4,1°C tot 2080. In dat geval zal voor zeventig soorten dagvlinders meer dan 95% van het huidige leefgebied ongeschikt worden.
In het beste geval wordt uitgegaan van een stijging van 2,4 °C. Zelfs dan zal voor 147 soorten meer dan 50% van hun huidige areaal geen geschikt leefgebied meer vormen.
Voor veel vlinders betekent dit dat ze verdwijnen uit gebieden waar ze nu nog regelmatig worden gezien. De kleine vos bijvoorbeeld, vroeger een zeer gewone soort, zal uit het grootste deel van Midden- en Zuid-Europa verdwijnen.
In het ingrijpendste scenario zal de Spaanse pijpbloemvlinder 97% van zijn leefgebied in Spanje en Zuid-Frankrijk kwijtraken en de apollovlinder zal in de berggebieden meer dan 75% in aantal achteruitgaan.
[Vlinderstichting]

Klimaattop moet basis leggen voor nieuw Kyoto

In het Poolse Poznan wordt vanaf maandag bijna twee weken lang koortsachtig vergaderd over het klimaat. Op de 14e VN-Klimaatconferentie moet de basis gelegd worden voor de opvolger van het Kyoto-protocol, dat in 2012 afloopt.
De eerste week van de top komen voornamelijk ambtenaren bij elkaar. Pas in de tweede week schuiven de ministers aan. Namens Nederland neemt Jacqueline Cramer (Milieu) deel aan het overleg. Op 12 december moeten alle partijen het eens zijn.
Eind 2009 moet dan in het Deense Kopenhagen een nieuw internationaal verdrag over het milieu gesloten worden. Kyoto werd door de Amerikanen naar de prullenbak verwezen, China en India ratificeerden het protocol maar leefden het niet na. Het is cruciaal voor het slagen van een nieuw verdrag dat deze drie grootvervuilers zich achter de overeenkomst van Kopenhagen scharen.
Waarnemers denken dat de nieuwe president Barack Obama van de Verenigde Staten wel oren heeft naar het steunen van het nieuwe verdrag. Of China en India uiteindelijk overstag zullen gaan, is zeer de vraag. Zij eisen toegang tot nieuwe technologieën om hun uitstoot te verminderen in ruil voor deelname aan het verdrag.
[ANP]

Klimaatverandering biedt Groenland uitzicht op onafhankelijkheid

Groenland stemt vandaag over een lossere relatie met Denemarken. Tot voor kort leek zelfstandigheid economisch onmogelijk, maar de klimaatverandering schiet de Groenlanders te hulp. De rijkdom aan grondstoffen die nu door de smeltende sneeuw en ijs letterlijk aan de oppervlakte komt, biedt een kans om eindelijk onafhankelijk te worden van Denemarken.
Aleqa Hammond, vooraanstaand politica in Groenland en zelf jagersdochter:

“Onder het smeltende ijs komen bergen met goud tevoorschijn, soms letterlijk. We gaan een zink-, molybdeen- en diamantmijn openen. Hier voor de kust zijn acht kleine olievelden in zee gepland, elk met miljarden tonnen olie.”

Groenland, 52 maal groter dan Nederland, werd al in de Middeleeuwen gekoloniseerd door Denemarken. Sinds 1979 heeft het eiland een vorm van zelfbestuur, maar Kopenhagen draagt jaarlijks nog altijd voor 50 procent bij aan de begroting. Dat komt neer op 7000 euro per inwoner- er zijn 56.000 Groenlanders.
Het huidige zelfbestuur heeft betrekking op het beleid voor gezondheidszorg, onderwijs, cultuur en visserij. Het referendum gaat over autonomie op het gebied van economie (inclusief de cruciale beschikking over de bodemschatten), buitenlandse zaken en vormt een eerste stap naar volledige zelfstandigheid.
» lees verder: Trouw

Wiskundig model: Rhônegletsjer verdwijnt in 100 jaar

Onderzoekers van de Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne hebben in kaart gebracht hoe de Zwitserse Rhônegletsjer zich heeft ontwikkeld sinds 1874. Hiermee kunnen ze nauwkeurige voorspellingen doen hoe de gletsjer zal evolueren tot het jaar 2100. Nooit eerder werden de ontwikkelingen van een gletsjer voor zo’n lange periode zo nauwkeurig gemodelleerd. De onderzoekers gebruikten hiervoor geavanceerde wiskundige technieken.
Hun conclusie: over honderd jaar is er nauwelijks iets over van de gletsjer. De wiskundigen gebruikten drie mogelijke toekomstscenario’s wat betreft de veranderingen van het klimaat. Uitgaande van een gemiddeld scenario, niet extreem optimistisch of pessimistisch, namelijk een stijging van 3,6 graden Celsius per honderd jaar en een procentuele afname met zes procent van de hoeveelheid neerslag, eveneens per eeuw, zal de grens waaronder de sneeuw smelt (nu gelegen op 3000 meter) significant oprukken. Dat is een zorgelijke ontwikkeling: over vijftig jaar zal het volume van de Rhônegletsjer met vijftig procent zijn afgenomen en rond het jaar 2100 zal er zo goed als niets meer over zijn van deze gletsjer.
» lees verder: Kennislink

Studie: minder CO2-uitstoot leidt tot miljardenbesparing ziektekosten

Het verhogen van de Europese doelstelling van 20 naar 30 procent minder uitstoot tegen 2020, zorgt voor 8.000 minder ziekenhuisopnames per jaar, en 2 miljoen minder verloren werkdagen. Dat zou zorgen voor een besparing in de gezondheidskosten tussen 6,5 en 25 miljard euro.
Dit blijkt uit berekeningen in een studie van het WWF, de Health and Environment Alliance (HEAL) en Climate Action Network Europe (CAN-E). Zowat 369.000 mensen sterven elk jaar voortijdig door de luchtvervuiling, en de kosten daarvan zouden jaarlijks oplopen tot 3 à 9 procent van het BNP van de EU.
Sam Van den Plas, Climate Change Officer van WWF-België:

“De huidige discussies over klimaatverandering gaan allemaal over de kosten voor de industrie en de economie, terwijl de kosten van de klimaatverandering voor de maatschappij hoofdzakelijk genegeerd worden. Het is essentieel dat men inziet dat maatregelen om propere energiebronnen te promoten, en het gebruik van fossiele brandstoffen terug te dringen, niet alleen de klimaatverandering zullen beperken, maar ook de luchtvervuiling verminderen en de levenskwaliteit van de Belgische burgers zullen verbeteren.”

De ngo’s roepen het Europese Parlement dan ook op om ambitieus te zijn en de emissiereductie op te trekken tot 30 procent.
[De Morgen]

Meer inzicht in opwarming door studie van insecten

Een Belgische expeditie gaat insecten bestuderen om na te gaan in hoeverre de aarde opwarmt. Daarvoor zullen zij op verschillende plaatsen in de wereld nagaan in hoeverre er insecten voorkomen die dodelijke ziektes overdragen. Die gegevens worden vergeleken met historische gegevens.
De onderzoekers hebben voor de komende zes jaar tochten gepland naar plaatsen in Europa, Zuid-Amerika en Azië.
Door de opwarming van de aarde wordt het warmer en vochtiger, wat tot meer beestjes leidt. De expeditieleden concentreren zich op muggen, teken en andere insecten die ziekten zoals malaria, gele koorts en blauwtong verspreiden.
De onderzoekers werken samen met het Instituut voor Tropische Geneeskunde, een geneesmiddelenfabrikant en een bedrijf dat middelen tegen muggen verkoopt.
De expeditie onderzoekt niet alleen in hoeverre de aarde opwarmt, maar kijkt ook hoe groot de kans op uitbraak van verschillende ziekten is. Op 6 oktober vertrekt een eerste expeditie naar de Franse Camargue.
[ANP]