Nederlandse glaciologen: zeeespiegel stijgt minder snel dan gedacht

De versnelde beweging van de Groenlandse ijskap richting zee, door de opwarming van de aarde, zal uiteindelijk niet leiden tot een dramatische stijging van de zeespiegel. Dat verwachten glaciologen van de Universiteit Utrecht op grond van metingen die ze sinds 1991 op de kilometers dikke ijsvelden in West-Groenland doen. Hun resultaten verschenen donderdag in Science.
In de huidige, meest dramatische broeikasscenario’s stijgt de zeespiegel in enkele eeuwen met zes meter. Dit gebeurt als de ijskap op Groenland het begeeft doordat smeltwater het ijs van de dikke ijskap versneld laat afglijden naar lagere, warmere gebieden. Er ontstaat een vicieuze cirkel waarbij uiteindelijk al het landijs in zee belandt.
Volgens de onderzoekers klopt het dat de ijskap door smeltwater sneller over de ondergrond gaat bewegen. Het water tilt de ijskap een beetje op, waardoor het in eerste instantie als smeerolie werkt. Het water slijt echter kanalen uit, waardoor de smerende werking na een paar dagen weer verdwijnt. Daardoor wordt het afsmelten niet verder versterkt.
Hoofdauteur Roderik van de Wal:

“We hebben geen aanwijzingen kunnen vinden voor het mechanisme van de vicieuze cirkel. Dus lijkt de vrees voor een extreme zeespiegelstijging door versneld afsmelten niet gegrond.”

Hij tekent daarbij aan dat er weinig bekend is van andere plekken op Groenland.
Voorlopig schat het klimaatpanel IPCC van de VN de zeespiegelstijging in de komende eeuw op zo’n halve meter, overigens vooral door uitzetting van warmer wordend zeewater.
[Volkskrant]
» lees verder: Kennislink en Trouw

Amerikaans rapport: wereldwijd energieverbruik in 2030 verdubbeld

De komende twintig jaar zal wereldwijd de vraag naar energie, ondanks de hoge olieprijzen, met vijftig procent toenemen. Dat heeft de Amerikaanse overheid in een onlangs verschenen rapport voorspeld. De toenemende behoefte doet de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen voortbestaan.
In China en andere ontluikende industrielanden is de vraag naar energie in 2030 zelfs met 85 procent toegenomen ten opzichte van het huidige niveau, volgens het rapport van het federale Bureau voor Energievoorlichting (EIA). Als voorgenomen maatregelen niet uitgevoerd worden is de uitstoot van broeikasgassen in hetzelfde jaar bovendien met 51 procent gegroeid ten opzichte van het niveau van 2005.
Het rapport voorspelt een groei in olieverbruik in de transportsector en een toename in kolenverbruik voor het opwekken van elektriciteit. China neemt driekwart van het verbruik van kolen voor zijn rekening. In 2030 verbruikt de wereld 113 miljoen vaten olie per dag, of bijna eenderde meer dan vandaag de dag, volgens het rapport van de EIA.
Verder voorspelt het rapport dat de wereld in 2030 124 nieuwe kernreactoren heeft, waarvan 45 in China en vijftien in de VS en dat (vloeibaar) aardgas ‘waar mogelijk’ olie vervangt. Op duurzame wijze opgewekte elektriciteit zal jaarlijks met 2,1 procent toenemen.
[Novum via Trouw]

Milieu en religie hervinden elkaar in de VS

Religie is de sleutel tot meer milieubewustzijn in de Verenigde Staten, zo blijkt uit een rapport van de milieuorganisatie Sierra Club. Meer dan twee derde van de Amerikanen vindt dat er voor het milieu gezorgd moet worden “omdat het de schepping van God is”.
Geloof kan volgens de Sierra Club een belangrijke drijfveer zijn voor lokale acties om het leefmilieu te beschermen. De geloofsgroepen worden niet alleen zelf meer milieubewust, zoals bij de bouw van nieuwe kerken of de organisatie van erediensten, maar dragen dat bewustzijn ook steeds vaker actief uit naar hun gelovigen. De kerken stimuleren gelovigen om hun uitstoot van broeikasgassen te verminderen, bedreigde diersoorten te beschermen of hun energieverbruik te matigen.
Het rapport somt de belangrijkste milieu-initiatieven met religieuze inslag op in alle Amerikaanse staten. Zo organiseert de grootste doopsgezinde kerk in Texas verzet tegen de bouw van nieuwe steenkoolcentrales, voeren katholieke bisschoppen in Colorado Springs actie tegen de lokale vervuiling en helpt de Islamitische Milieubeweging van Wisconsin moskeeën en moslimfamilies om hun ecologische voetafdruk te verkleinen.
De resultaten zijn verrassend omdat conservatieve christelijke groeperingen traditioneel erg sceptisch staan tegenover thema’s zoals de klimaatverandering en verschillende keren in botsing kwamen met de milieubeweging.
[IPS]

Al Gore verbruikt zelf meer energie dan ooit

De Amerikaanse klimaatgoeroe Al Gore is zijn belofte om minder energie te verbruiken niet nagekomen. Het conservatieve onderzoeksinstituut Tennessee Centre for Policy Research onthult dat zijn elektriciteitsrekening alweer met 10 procent is gestegen.
In februari 2007 had die groep hem al bestempeld als een hypocriet omdat hij in zijn luxevilla in Tenessee twintig keer meer stroom verbruikt dan het gemiddelde Amerikaanse gezin. Al Gore kondigde daarop ingrijpende aanpassingen aan.
Een woordvoerster van Gore noemt de kritiek ongegrond en zegt dat de vernieuwingen aan de woning pas november vorig jaar zijn afgerond, wat een correcte berekening in de weg staat.
[Gazet van Antwerpen]

Klimaatverandering slecht voor hooikoorts en allergieën

Het mildere klimaat zorgt ervoor dat het bloeiseizoen van planten die hooikoorts veroorzaken steeds langer wordt. Bovendien gedijt de uit Noord-Amerika afkomstige alsemambrosia, die een agressieve allergische reactie kan uitlokken, steeds beter in onze contreien.
Ambrosia Artemisiifolia is een Amerikaanse alsemsoort die in het Engels ragweed, bitterweed, blackweed of gewoon hay fever weed (‘hooikoortskruid’) wordt genoemd. Het gaat om een kruidachtige plant die tot een meter hoog kan worden en waarvan het stuifmeel een bijzonder hevige allergische reactie kan veroorzaken. Typische symptomen zijn niezen, brandende ogen, een loopneus en zelfs zware astma-aanvallen of huidinfecties.
Thomas Dümmel, meteoroloog aan de Vrije Universiteit van Berlijn:

“Omdat de plant bloeit van de zomer tot in oktober verlengt hij het traditionele Europese hooikoortsseizoen met minstens twee maanden. Bovendien kan een enkele plant een miljard pollen produceren die door de wind over honderden kilometers worden verspreid.”

Tien ambrosiapollen in een volume van een kubieke meter volstaan om een allergische reactie uit te lokken.

“Het mildere klimaat heeft als bijkomend nadeel dat ook het bloeiseizoen van inheemse allergieopwekkers, zoals berk, els, hazelaar of paardenkastanje wordt verlengd.”

Plotselinge afkoeling klimaat in 1945 gevolg van meetfout

Niet alle temperatuurverandering die klimatologen de afgelopen 140 jaar waarnamen was klimaatverandering. Amerikaanse en Britse onderzoekers laten zien dat de plotselinge mondiale afkoeling die aan het eind van de Tweede Wereldoorlog optrad een artefact is (Nature, 29 mei). Een systematische meetfout.
Toen de oorlog in 1945 afliep, nam het aandeel Amerikaanse schepen dat in vaste routine warmtemetingen deed aan zeewater snel af. Tegelijk vermeerderde het aandeel Britse schepen. Dat had zijn weerslag op de berekening van de gemiddelde mondiale zeewatertemperatuur omdat Britse zeelieden de zeewatertemperatuur meten aan water dat ze in een emmer omhoog halen. Amerikanen meten aan het koelwater dat de machinekamer in gaat. De Amerikanen komen te hoog uit, de Britten te laag.
In het klimaatdebat speelt het verloop van de gemiddelde mondiale temperatuur zoals die voor de afgelopen 140 jaar valt te berekenen uit directe metingen (met thermometers) een grote rol. In 1986 publiceerden Britse onderzoekers van de University of East Anglia geleid door Phil Jones een reconstructie vanaf 1861 gebaseerd op historische metingen.
In ruwe lijn blijkt de mondiale temperatuur na 1900 gestaag te stijgen tot in 1945 een abrupte afkoeling inzet. Die houdt aan tot ongeveer 1970, dan begint de huidige sterke opwarming. De vreemde daling na 1945, toen het broeikaseffect zich al manifesteerde, is toegeschreven aan het koelend effect van zwaveldioxide uit zwavelhoudende brandstof.
[NRC]

Minder tropische cyclonen door opwarming

Het aantal tropische cyclonen boven Caribisch gebied zal onder invloed van het broeikaseffect eerder afnemen dan toenemen. Ook zullen waarschijnlijk minder cyclonen dan vroeger de Amerikaanse kust treffen.
Die verwachting wordt uitgesproken door onderzoekers van de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) in het tijdschrift Nature Geoscience. Dat het aantal cyclonen na 1980 is toegenomen en de komende eeuw vermoedelijk juist zal afnemen, komt volgens de onderzoekers doordat de Atlantische Oceaan eerder en sneller opwarmde dan de andere oceanen op aarde.
Dit staat haaks op de populaire opvatting dat de cycloonactiviteit door de huidige opwarming wordt versterkt (zoals ook Al Gore aanneemt). De NOAA-onderzoekers, onder leiding van Thomas Knutson, ontwierpen een regionaal computermodel dat redelijk in staat bleek het voorkomen van cyclonen en zware stormen tussen 1980 en 2006 te reconstrueren. Het aantal cyclonen nam in die periode trendmatig toe, maar vertoonde van jaar tot jaar grote verschillen: soms één cycloon en soms wel elf. Het model wist deze afwisseling na te bootsten.
Hoe overtuigend het nieuwe model is, wordt niet duidelijk. Het bleek niet in staat de extreem zware cyclonen van de afgelopen 25 jaar te reconstrueren. Maar de uitkomst stemt verrassend overeen met die van een model van Kerry Emanuel, waarover in maart in het Bulletin of the American Meteorological Society is gepubliceerd. Dat voorspelde eveneens minder cyclonen, maar lokaal wel zwaardere.
[NRC]

McCain breekt met Bush over klimaat

In een radicale breuk met het beleid van de huidige president Bush heeft de Amerikaanse presidentskandidaat John McCain zijn klimaatbeleid voorgesteld. Hij pleit onder meer voor verplichte uitstootbeperkingen en internationale akkoorden.
McCain ontvouwde zijn klimaatplan tijdens een bezoek aan Vestas, de grootste producent van windturbines ter wereld.

“Ernstige en geloofwaardige wetenschappers van over de hele wereld waarschuwen ons dat de tijd dringt en dat de gevaren groot zijn. Goed bestuur, voorzichtigheid en het gezond verstand eisen van ons dat we in actie schieten om de uitdagingen het hoofd te bieden – en dat we dat snel doen.”

Hij riep de Verenigde Staten op om de uitstoot van broeikasgassen te beperken met “minstens 60 procent tegen 2050”. McCain stelt daarvoor een zogenaamd “cap-and-trade systeem” voor, dat volgens hem ook al succesvol gebleken is om zure regen aan te pakken.

“De Amerikaanse burgers hebben het talent om zich snel aan te passen, problemen op te lossen en nieuwe en betere manieren te vinden om doelstellingen te bereiken. Maar de federale regering kan die talenten niet zomaar opvorderen met een bevel – enkel de vrije markt kan die talenten activeren.”

McCain gold de voorbije jaren al als het buitenbeentje van de Republikeinse partij rond thema’s als de klimaatverandering. Zo maakte hij een reis naar een smeltende gletsjer in Noorwegen en hield hij als senator verschillende hoorzittingen over het onderwerp. Tot tweemaal toe diende hij samen met de Democratische senator Joe Lieberman een voorstel in om de wetgeving rond de uitstoot van broeikasgassen te wijzigen.
De plannen die McCain nu voorstelt, vormen dan ook een duidelijke breuk met het beleid van zijn Republikeinse collega en huidige president George Bush. McCain greep de gelegenheid dan ook aan om zich te distantiëren van het beleid van de huidige president, die zich altijd verzet heeft tegen verplichte limieten en tegen internationaal bindende akkoorden. McCain:

“Ik zal de mantel van leiderschap die de VS dragen, niet afgooien. Ik zal niet toelaten dat er acht lange jaren voorbijgaan voor we ernstig ingrijpen tegen de klimaatverandering. De VS moeten de leidersrol op zich nemen en we zullen dat doen met een nieuwe, andere aanpak.”

[IPS via Het Belang van Limburg]

IJsbeer staat op lijst bedreigde diersoorten

De ijsbeer staat sinds woensdag op de lijst van beschermde dier- en plantensoorten. De Amerikaanse milieusecretaris Dirk Kempthorne:

“De beslissing is gemotiveerd door de opwarming van de aarde. Alle wetenschappelijke modellen tonen aan dat het snelle verlies van ijs zich in een razend tempo voortzet. Als we deze diersoort niet willen laten uitsterven moest deze beslissing genomen worden.”

Maar de lang uitgestelde beslissing om de ijsbeer eindelijk op de lijst van bedriegde diersoorten te zetten, zal voor de zware industrie in bijvoorbeeld Alaska geen belemmering vormen.

“De groene jongens hadden hierop gehoopt, maar dit heeft er niets mee te maken. We gaan geen heksenjacht beginnen. Zolang de bedrijven blijven werken binnen een wettelijk kader, is er geen probleem.”

“IJsberen redden is één ding, het probleem van de broeikaseffecten iets anders. Het zijn twee aparte kwesties.”

[Het Belang van Limburg]

Al Gore wil vervolg op zijn film maken

In de strijd tegen klimaatverandering is er sinds het verschijnen van de documentaire An Inconvenient Truth in 2006 niets verbeterd. Dat zegt Al Gore in The Sun. Hij wil daarom een vervolg op de film maken.

“Mensen zijn zich wel bewuster geworden van de klimaatproblemen, nadat wetenschappers hadden gezegd dat we nog maar tien jaar de tijd hebben om actie te ondernemen tegen de stijgende zeespiegels, maar de situatie is verslechterd.”

Als voorbeeld noemt Gore de poolkappen, die de afgelopen jaren sneller zijn gaan smelten.

“Over vijf jaar is er geen Noordpool meer.”

» lees het hele interview: The Sun
[via Elsevier]