VN-klimaattop brengt geen doorbraak

Milieuorganisaties hebben teleurgesteld gereageerd op het magere resultaat van de VN-klimaattop in Polen. Die is zaterdag in Poznan zonder veel concreet resultaat geëindigd.
De belangrijkste uitkomst van Poznan is dat er meer bijeenkomsten over de opwarming van de aarde nodig zijn om eind volgend jaar in Kopenhagen overeenstemming te bereiken over een opvolger van het zogeheten Kyotoprotocol tegen het broeikaseffect, dat in 2012 afloopt.
Mileuorganisatie Oxfam noemde de top in Poznan “een beschamende vertoning door gebrek aan vooruitgang”, aldus een woordvoerder. VN-klimaatdirecteur Yvo de Boer toonde zich echter hoopvol gestemd. “Het is duidelijker geworden waar we aan moeten werken om van Kopenhagen 2009 een succes te maken.”
De VN-klimaattop – die bedoeld was om een akkoord in Kopenhagen volgend jaar voor te bereiden – werd zaterdagochtend na bijna twee weken onderhandelen officieel beëindigd. De belangrijkste uitkomst is dat er meer doelgericht overleg komt om in Kopenhagen een opvolger van het zogeheten Kyotoprotocol tot stand te brengen.
De derdewereldlanden hebben weinig vooruitgang geboekt in het binnenhalen van meer geld en technieken van westerse industrielanden. Die kunnen daarmee hun uitstoot van broeikasgassen afkopen. Milieuorganisatie Oxfam beschuldigt de rijke landen van tegenwerking, terwijl de ontwikkelingslanden zich juist opmerkelijk flexibel toonden om tot een akkoord te komen over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen.
Ondanks tegenstand van westerse industrielanden is overeengekomen dat in de loop van 2009 het adaptatiefonds in werking zal treden. Westerse industrielanden moeten naar verwachting 40 miljard dollar (bijna 30 miljard euro) per jaar leveren aan dat nieuwe fonds, zodat derdewereldlanden over geld beschikken om zich voor te kunnen bereiden op de gevolgen van klimaatverandering. Over de hoogte van het jaarlijkse bedrag konden partijen in Poznan geen overeenstemming bereiken. Onder meer Zweden heeft voor het fonds financiële toezeggingen gedaan.
Oxfam noemt het een belangrijke beslissing dat het adaptatiefonds er na tien jaar onderhandelen toch komt, al is het maar een kleine stap voorwaarts. “De bal ligt nog steeds daar waar het geld voor het fonds vandaan moet komen. Het is noodzakelijk dat het geld er ook komt; het is er nog niet.”
Er lag vrijdag een voorlopige overeenkomst op tafel over het toekennen van geld aan derdewereldlanden, maar de EU, Canada, Australië en Rusland blokkeerden dat tijdens de laatste uren van de onderhandelingen. Oxfam: “Een groot aantal ontwikkelingslanden keurde deze harde opstelling van de rijke landen luid en duidelijk af.”
[Reformatorisch Dagblad]

Zeespiegel ook 55 miljoen jaar geleden flink hoger

Een broeikasramp 55 miljoen jaar geleden leidde tot een flinke stijging van de zeespiegel op verschillende plekken in de wereld. Dat blijkt uit nieuw onderzoek naar gesteenten die nabij New York, in Woensdrecht (Noord-Brabant) en in Nieuw Zeeland op enkele honderden meters diepte zijn ‘opgeboord’.
Nederlandse wetenschappers publiceren hierover binnenkort in het vaktijdschrift Paleoceanography. Deze week besteedt Nature Geosciences in een ‘research highlight’ al aandacht aan het artikel.
Het onderzoek laat zien dat de opwarming, door stijging van de CO2-concentratie, op tenminste vijf continenten samenhing met een landinwaartse verschuiving van de kustlijn. Deze conclusie bevestigt dat mondiale opwarming, die 55 miljoen jaar geleden ongeveer 6 graden Celsius bedroeg, tot zeespiegelstijging leidt.
De aarde was vlak voor de opwarming 55 miljoen jaar geleden al zeer warm en er was geen of weinig ijs op de polen. De zeespiegel lag als gevolg daarvan tenminste 70 meter hoger dan nu. De extra opwarming zorgde ervoor dat het oceaanwater uitzette, vergelijkbaar met kwik in een thermometer. De vuistregel is dat 1 graad opwarming van al het oceaanwater tot ongeveer 1 meter zeespiegelstijging leidt.

Klimaattop moet basis leggen voor nieuw Kyoto

In het Poolse Poznan wordt vanaf maandag bijna twee weken lang koortsachtig vergaderd over het klimaat. Op de 14e VN-Klimaatconferentie moet de basis gelegd worden voor de opvolger van het Kyoto-protocol, dat in 2012 afloopt.
De eerste week van de top komen voornamelijk ambtenaren bij elkaar. Pas in de tweede week schuiven de ministers aan. Namens Nederland neemt Jacqueline Cramer (Milieu) deel aan het overleg. Op 12 december moeten alle partijen het eens zijn.
Eind 2009 moet dan in het Deense Kopenhagen een nieuw internationaal verdrag over het milieu gesloten worden. Kyoto werd door de Amerikanen naar de prullenbak verwezen, China en India ratificeerden het protocol maar leefden het niet na. Het is cruciaal voor het slagen van een nieuw verdrag dat deze drie grootvervuilers zich achter de overeenkomst van Kopenhagen scharen.
Waarnemers denken dat de nieuwe president Barack Obama van de Verenigde Staten wel oren heeft naar het steunen van het nieuwe verdrag. Of China en India uiteindelijk overstag zullen gaan, is zeer de vraag. Zij eisen toegang tot nieuwe technologieën om hun uitstoot te verminderen in ruil voor deelname aan het verdrag.
[ANP]

Stikstofrijk bos dempt opwarming

Stikstof speelt een grote rol in de regulering van het klimaat. Boombladeren met een hoog stikstofgehalte nemen niet alleen veel CO2 op, ze weerkaatsen ook veel zonnestraling. Stikstofrijke bossen dempen daardoor het broeikaseffect.
Onderzoekers van de University of New Hampshire schrijven dit in de Proceedings of the National Academy of Sciences (Early Edition). Scott Ollinger c.s. mat de lichtweerkaatsing van Amerikaanse bossen vanuit een vliegtuig en een satelliet en bepaalde de CO2-opname vanuit torens.
Bovendien analyseerde men het stikstofgehalte van de bladeren. Hoe meer stikstof, hoe beter de CO2-opname en hoe meer zonnewarmte werd weerkaatst.
Het nieuwe inzicht kan de voorspellende waarde van de huidige klimaatmodellen verbeteren.
[NRC]

VN-rapport: aarde warmt 2 graden extra op zonder smog Azië

Boven grote steden in Azië hangen dikke bruine wolken vol roetdeeltjes, ozon en chemicaliën die klimaatverandering maskeren en een ernstige, wereldwijde bedreiging vormen voor mens en milieu.
Het UNEP, het milieuprogramma van de Verenigde Naties, schrijft in het gisteren gepubliceerde rapport Atmospheric Brown Clouds dat deze luchtvervuiling leidt tot toenemende gezondheidsproblemen, waardoor alleen al in India en China jaarlijks zo’n 350.000 mensen vroegtijdig sterven door ademhalingsproblemen en hartklachten.
Als de bruine wolken van de ene op de andere dag zouden verdwijnen, zou de temperatuur wereldwijd 2 graden stijgen. Daarom moet volgens het UNEP de bestrijding van de smog samengaan met beteugeling van de uitstoot van broeikasgassen.
De onderzoekers constateren dat de bruine wolken in steden als Peking, Shanghai, New Delhi en Karachi 10 tot 25 procent van het zonlicht afschermen. Iedere tien jaar wordt het licht 3 tot 4 procent gedimd. Omdat een deel van het zonlicht de aarde niet bereikt, lijkt het alsof de wolken klimaatverandering tegengaan.
» lees verder: NRC

Wereld wil extra betalen voor schone energie

Een meerderheid van de bevolking in 21 landen vindt dat er meer geïnvesteerd moet worden in duurzame energie. Ook als dat op korte termijn extra kosten met zich meebrengt. Dat blijkt uit een opiniepeiling van WorldPublicOpinion.org, een netwerk van onderzoekscentra.
Gemiddeld vindt 77 procent van de respondenten dat beleidsmakers meer mogelijkheden moeten krijgen om te investeren in alternatieve energie. De resultaten variëren van 50 procent in Rusland tot 89 procent in Zuid-Korea.
Met een gemiddelde van 74 procent blijkt er bijna evenveel enthousiasme te bestaan voor het energiezuiniger maken van gebouwen. De minste steun daarvoor is er in de Palestijnse Gebieden (54 procent), de meeste steun komt van de Fransen en Britten (89 procent).
» lees verder: Mondiaal Nieuws

Hoogleraar wil olivijn uitstrooien tegen klimaatverandering

Wat moeten we doen om de klimaatverandering tegen te gaan? Afvangen van CO2, of inzetten op wind en zon? Onzin, volgens emeritus hoogleraar geochemie Olaf Schuiling. Zijn oplossing voor het CO2-probleem: het mineraal olivijn uitstrooien boven land en zee en laten reageren met koolstofdioxide.
Olivijn is een van de meest voorkomende mineralen op aarde en reageert van nature met CO2. in 2007 diende Schuiling zijn olivijnplan in bij de Climate Challenge, een wedstrijd voor klimaatoplossingen, georganiseerd door Richard Branson. Zijn idee? Bouw grote mijnen voor olivijnwinning, verpulver het mineraal tot korrels van een millimeter en verspreid het over land en zee. Hiermee wordt natuurlijk CO2 onschadelijk gemaakt. Volgens de geochemicus is er genoeg olivijn voor alle overtollige koolstofdioxide.
De oplossing van Olaf Schuiling is onderdeel van een nieuwe beweging: de geo-engineering. Dat is het met behulp van technische innovatie oplossen van milieuproblemen. Zo is er een plan om grootschalig algen te gaan kweken die van nature CO2 opnemen. Een ander idee is om een immens grote schuurspons de ruimte in te slingeren die fungeert als een soort luxaflex en daarmee alleen het gewone zonlicht doorlaat en de infrarode straling tegenhoudt.
[Vroege Vogels]

Broeikasgas NF3 neemt toe door plasmaschermen

De concentratie van het broeikasgas stikstoftrifluoride (NF3) in de atmosfeer is de laatste dertig jaar vertwintigvoudigd, zo blijkt uit metingen. Dit jaar komt ongeveer 4000 ton NF3 in de atmosfeer terecht, vergelijkbaar met 67 miljoen ton CO2. Onderzoekers uit Californië luiden de noodklok in Geophysical Research Letters.
NF3 wordt gebruikt in de productie van plasmaschermen, computerchips en, ironisch genoeg, zonnecellen. Het gas staat niet vermeld in het Kyoto-protocol, omdat men lang dacht dat het geen belangrijke rol speelt in de opwarming van de aarde. NF3 werd een paar jaar geleden populair als groen alternatief voor perfluorkoolstoffen (PFKs), een verzameling broeikasgassen die wel zijn opgenomen in het Kyoto-protocol en die gemakkelijk ontsnappen in productieprocessen.
Slechts 2% van al het NF3 dat men gebruikt om plasmaschermen te maken, eindigt in de atmosfeer. Maar NF3 is wel een heel sterk broeikasgas, 12.000 maal sterker dan CO2. Ook blijft het honderden jaren in de atmosfeer aanwezig.
[C2W]

Nieuwe hoogleraar klimaatverandering slaat alarm

De noodzaak voor Nederland om zich voor te bereiden op klimaatverandering is urgent. Dat stelt Pier Vellinga, aangesteld als hoogleraar Klimaatverandering, water en veiligheid aan Wageningen Universiteit.
Volgens de wetenschapper hebben we geen 100 maar slechts 30 jaar of minder de tijd om te voorkomen dat de aarde de komende eeuwen 6 tot 10 graden warmer wordt en de zeespiegel 6 en op termijn nog meer meters gaat stijgen.
Het gaat volgens Vellinga om keuzes die voor de komende honderden jaren de leefbaarheid van Nederland bepalen. Niet zozeer hogere als wel brede, overstroombare maar doorbraakvrije dijken kunnen de basis vormen voor een veilig Nederland voor generaties.
Steeds duidelijker is de conclusie dat de wereld afstevent op een ingrijpende klimaatopwarming. Toch komt de wereld maar langzaam in actie, stelt Vellinga vast: “Wetenschappelijke kennis alleen is daarvoor blijkbaar onvoldoende”.
Hij ziet evenwel een omslag in de wereldwijde meningsvorming, omdat de effecten van klimaatopwarming steeds meer zichtbaar worden. Bijvoorbeeld in de vorm van natuurrampen, zoals mag worden afgeleid uit statistieken van grote internationale herverzekeraars, en omdat door de schaarste en prijsontwikkeling van fossiele brandstoffen alternatieve bronnen en technologieën economisch interessant worden.
[Wageningen Universiteit]